Skierowanie na badanie TK (tomografia komputerowa) lub MR (magnetyczny rezonans) może wystawić jedynie lekarz-specjalista (dowolnej specjalności jednak musi to być w czasie wizyty w specjalistycznej poradni). Jeżeli wystawiający skierowanie lekarz-specjalista pracuje w placówce, która ma umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia (NFZ) wtedy badanie może być wykonane bezpłatnie w pracowni TK lub MR, która posiada kontrakt z NFZ na wykonywanie takich badań. Pacjent może wybrać dowolną pracownię TK lub MR (w całym kraju) a lekarz kierujący nie może określać gdzie badanie ma być wykonane.

   Jeżeli skierowanie wystawi lekarz-specjalista ale pracujący w jednostce, która nie ma umowy z NFZ (np. w praktyce prywatnej), wtedy badanie może być wykonane ale jego koszt ponosi pacjent. Lekarze rodzinni nie mogą wystawiać skierowań na badania TK i MR płatne przez NFZ. Należy także zwrócić uwagę, że funkcjonują pracownie TK i MR, które nie posiadają kontraktów z NFZ – w takich pracowniach badania są wykonywane jedynie odpłatnie.

 

   Na badania mammograficzne, skryningowe (w ramach Populacyjnego Programu Wczesnego Wykrywania Raka Piersi) nie jest wymagane skierowanie a badanie to może być wykonywane co 24 miesiące, bezpłatnie dla pań w wieku od 50 do 69 lat; należy tylko okazać dowód osobisty. Pacjentka może wybrać dowolną pracownię mammograficzną na terenie całego kraju albo badanie realizowane w mammobusie pod warunkiem, że firma, która prowadzi wykonywanie mammograficznych badań skryningowych posiada umowę z NFZ. W przypadku pań, których nie obejmuje  program skryningowy, konieczne jest wystawienie skierowania.  

 

   Badania radiologiczne z użyciem promieniowania jonizującego (rtg, mammografia „nieskryningowa”, tomografia komputerowa) mogą być wykonane wyłącznie po przedstawieniu przez pacjenta skierowania - obowiązkiem pracowni radiologicznej jest żądanie  przedstawienia skierowania. Jest to obowiązujący przepis mający zabezpieczyć pacjentów przed niepotrzebnym narażeniem na promieniowanie jonizujące. Dotyczy to także przypadków gdy pacjent płaci za wykonanie badania.

 

   Jeżeli na badania rtg (ale nie TK i MR) kierują lekarze każdej specjalności to określają gdzie mają być wykonane. W takim wypadku badania są wykonywane bezpłatnie ponieważ lekarze  ci mają podpisane umowy z konkretnymi pracowniami rtg. Oczywiście, pacjent może udać się ze skierowaniem wystawionym przez takiego lekarza do dowolnej pracowni rtg ale wtedy ponosi koszt badania.

 

   Jeżeli na badania USG kierują lekarze każdej specjalności to określają gdzie mają być wykonane. W takim wypadku badania są wykonywane bezpłatnie ponieważ lekarze ci mają podpisane umowy z konkretnymi pracowniami USG. Oczywiście, pacjent może udać się ze skierowaniem wystawionym przez takiego lekarza do dowolnej pracowni USG ale wtedy ponosi koszt badania.

 

   Jeżeli pacjent postanowi poddać się badaniu USG lub MR to może takie badanie wykonać bez skierowania w dowolnej pracowni USG lub MR ale wtedy ponosi koszt procedury. Warto jednak (dotyczy to badań MR) skonsultować z lekarzem (np. rodzinnym) czy wykonanie konkretnego badania ma sens a jeżeli tak to co ma ono wyjaśnić. W takim przypadku lekarz-specjalista radiolog, który decyduje o przebiegu badania, wybierze optymalną procedurę jego wykonania.

 

   Niektóre pracownie TK lub MR nie mogą wykonywać badań płatnych przez pacjentów – może to wynikać z odrębnych przepisów.